آ   ب   پ   ت   ث   ج   چ   ح   خ   د   ذ   ر   ز   ژ   س   ش   ص   ض   ط   ظ   ع   غ   ف   ق   ک   گ   ل   م   ن   و   هـ   ی  
www.Shahnameh.org
 مَغ
نوشته ی دکتر محمود امیدسالار

داستان كيخسرو گفتار اندر آمدن پیران از پى کیخسرو

مَغی ژرف و پهناش کوتاه بود ـ برو رفتن گیو بی راه بود‏‏

پرسش این است که آیا در اینجا مغی به معنی رود است یا گودال؟ گویا در جایی دیگر از شاهنامه آمده مغی ژرف و پهناش کوتاه بود ـ بر او بر گذشتن دژآگاه بود اما در یادداشتهای دکترخالقی بخش یکم 2 برگ 750 در کنار آوانویسی ریشه ی پهلوی مغ آمده مغاک و گودال. در حالیکه مبحث داستان حکایت از گذشتن تورانیان از رود دارد. لطفا بفرمایید آیا اگر در صحنه گودال را فرض کنیم با تصویر این لحظه ی گفتار جور در میاید؟

مـَغ در لغت هم به معنی "گودال، سوراخ" و هم به معنی "ژرف، عمیق" آمده است اما درین بیت از آن رود ِ عمیق اراده شده است. اگر به بیت پیشین نگاه کنید سیاق کلام دستتان میاید: پیران و مردانش روز و شب در تعقیب گیو و فریگیس و خسرو تاخته اند و دنبال فراریان میایند تا

چنین تا بیامد یکی ژرف رود ـ سپه شد پراگنده بی تار و پود
مـَغی ژرف و پهناش کوتاه بود ـ برو رفتن ِ گیو بی راه بود

میگوید: پیران و سوارانش به تاخت دنبال فراری ها آمدند تا رودی عمیق بر سر راهشان پدید آمد و سپاه بر ساحل این رود حیران و سرگردان پخش شدند. این رود، گودی عمیق و کم عرض بود که گذرگاه گیو هم بر آن پیدا نبود، به عبارت دیگر معلوم نبود که گیو از کجای این رود گدار پیدا کرده و عبور کرده

SoMaghP.lbi

Manzel
Dr. Mahmood Omidsalar
Magh
Dr. Mahmood Omidsalar
Posted 24-Dec-00 | Revised 18-Mar-2008